สรุปเรื่องวิวัฒนาการศึกษาไทย

สรุปเรื่องวิวัฒนาการศึกษาไทย

วิวัฒนาการศึกษาไทย

ประวัติศาสตร์สมัยโบราณ

    การศึกษาสมัยนี้มีบ้าน วัดเป็นศูนย์กลาง บ้านเป็นศูนย์กลางในการขัดเกลาจิตใจสมาชิกในบ้านวัดเป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมของศาสนา ผู้ชายไทยนิยมบวชเรียน ส่วนผู้หญิงนิยมเย็บปักถักร้อยเพื่อไปดูแลครอบครัวในอนาคต

ประวัติศาสตร์สมัยสุโขทัย

ประวัติศาสตร์สมัยสุโขทัยแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบ ดังนี้

1. ผู้ชายเน้นบวชเป็นพระ ศึกษาพระไตรปิฎก

2. ผู้หญิงเน้นการเป็นกุลสตรีที่ดี การเป็นแม่บ้านแม่บ้านเพื่อให้ตัวเองเป็นภรรยาที่ดีของสามี

สถานที่เรียน

1. บ้าน เป็นสถานที่เริ่มต้นของผู้ชายและผู้หญิงทุกคน โดยอบรมบ่มเพาะจากบิดามารดา

2. วัด เป็นสถานที่ที่ศึกษาสำหรับพระ ศึกษาพระไตรปิฎก จริยธรรม คุณธรรม

3. สำนักราชบัณฑิต สำหรับผู้มียศถาบรรดาศักดิ์ ศึกษาวิชาชีพที่สูงขึ้นมา

4. วัง สำหรับเชื้อราชวงศ์ ศึกษาเกี่ยวกับยุทธหัตถี การปกครอง

ประวัติศาสตร์สมัยอยุธยา

ประวัติศาสตร์สมัยอยุธยาแบ่งออกเป็น 2ประเภท ดังนี้

1. แบบทหาร เรียนเกี่ยวกับการใช้ดาบ ง้าว ศัสตราวุธ ขี่ม้า ขี่ช้าง

และตำราพิชัยสงคราม เพื่อนำไปปกป้องการรุกรานจากต่างประเทศ

2. แบบพลเรือน พลเรือนชายจะศึกษาพระไตรปิฎก เลข ภาษาและโหราศาสตร์

สมัยอยุธยามีการแต่งหนังสือ "จินดามณี" และตั้งโรงเรียน “มิชชันนารี”

ประวัติศาสตร์สมัยธนบุรี

   ศูนย์กลางการศึกษาอยู่ที่วัด พ่อแม่จะพาลูกไปฝากที่วัด โดยมีพระสงฆ์สอนหนังสือ มีหนังสือจินดามณี ด้านอาชีพลูกจะได้อบรมถ่ายทอดจากพ่อแม่

ประวัติศาสตร์สมัยรัตนโกสินทร์

    พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยให้เด็กชายเข้าวัดเพื่อไปเรียน อ่าน เขียน หลักคำสอนศาสนา โดยชนชั้นขุนนางจะเรียนปรัชญา เครื่องกล เครื่องมือและกลไก แต่ในสมัยรัตนโกสินทร์จะไม่นิยมให้ผู้หญิงเรียนหนังสือ

ประวัติศาสตร์สมัยใหม่

    เริ่มมาจากรัชกาลที่ 5 นำเอาการศึกษาตะวันตกมาเกี่ยวข้องในประเทศไทย มีการเลิกทาส โดยมีความทัดเทียมในการศึกษาและมีการให้ความสำคัญของการศึกษา

ประวัติการศึกษาไทยและการพัฒนาการศึกษาไทย

    ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงให้มีความรู้ทางหนังสือ และทรงเปลี่ยนระบบการศึกษาเดิมเป็นแบบตะวันตกและทรงตั้งโรงเรียนหลวง  คือ “โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ” พ.ศ. 2427โดยจัดการศึกษาให้ทัดเทียมกันและทรงปรับปรุงเป็นโรงเรียนนายทหารมหาดเล็กและได้ตั้งมหาวิทยาลัยแห่งของประเทศไทยคือ "จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย"ในปัจจุบันมีการนำเทคโนโลยีมาใช้มาก คือคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ต

ปฏิรูปการศึกษาไทย 1 และ การปฏิรูปการศึกษาไทย 2

การศึกษาไทยเป็นระบบที่ล้มเหลวในการสอนให้คนอ่านออกเขียนได้อย่างแท้จริงคุณภาพการศึกษาไทยที่พบในโลกจริงดังนี้

1. เด็กไทยอ่านออกเขียนได้ในระดับที่จำกัด

2. เด็กไทยจำนวนมากไม่มีโอกาสได้เรียนต่อในระดับสูง

3. ท่องจำแต่ไม่เข้าใจ

4. บัณฑิตไม่สามารถทำงานได้ ทำงานไม่เป็น เป็นต้น

อะไรที่ทำให้การศึกษาไทยล้มเหลว

1. รัฐไม่ใส่ใจจัดสรรงบประมาณให้น้อย

2. ครูเงินเดือนน้อย คนเก่งไม่มาเป็นครู

3. เด็กไทยเรียนน้อยเกินไป ไม่ขยัน

เป้าหมายการศึกษาที่ดี

การที่ประชาชนได้มีความรู้ ทักษะที่จะนำไปแก้ไขปัญหาและพัฒนาตนเองมีคุณภาพชีวิตที่ดี และจะพัฒนาประเทศให้ดีขึ้น ต้องมีพัฒนาอย่างน้อย 3 ด้าน คือ

1. ความฉลาดทางปัญญา IQ

2. ความฉลาดทางอารมณ์ EQ

3. ความฉลาดทางสังคม SQ หมายถึง สำนึกในสังคมที่มีความร่วมมือ เพื่อประโยชน์ส่วนรวม ผู้ที่ศึกษาในอุดมศึกษายังขาดด้านอารมณ์และสังคม สังคมไทยถูกครอบงำด้านวัตถุนิยมของระบบเศรษฐกิจทุนนิยม การศึกษากลายเป็นเครื่องมือทางเศรษฐกิจผู้เรียนเป็นแรงงาน โรงเรียนและมหาวิทยาลัยเป็น

โรงงานผลิตแรงงาน

สรุป เรื่องปรัชญาการศึกษา

สรุป เรื่องปรัชญาการศึกษา

      การศึกษาเป็นองค์ความรู้ในโลกนี้มีความจำเป็นต้องเรียนรู้ปรัชญาที่ช่วยกำหนดองค์ความรู้ ที่พัฒนาวิชาชีพครู และความเชื่อที่จะแสวงหาความรู้ได้อย่างไร ความรู้ที่เกี่ยวกับความเป็นจริงของสรรพสิ่งทั่งหลายในจักรวาลนักปรัชญาได้ตีความหมายตางกันออกไปดังนี้

ปรัชญามีขอบเขตเนื้อหาดังนี้

1. อภิปรัชญา (metaphysics) เป็นปรัชญาที่มุ่งศึกษาและค้าหาเกี่ยวกับภาวะความจริงสูงสุดเป็นความจริงพื้นฐานขั้นสุดท้ายหรือเรียกว่า “ความจริงอันติมะ”

2. ญาณวิทยา (epistemology) มุ่งศึกษาที่จะวิเคราะห์หลักหรือทฤษฎีแห่งความรู้ที่มีความสำคัญต่อปรัชญาการศึกษา

3. คุณวิทยา (axiology) ปรัชญาแขนงที่มุ่งวิเคราะห์คุณค่าหรือค่านิยมซึ่งเกี่ยวกับความดีและความงาม

4. ตรรกวิทยา (logic) ปรัชญาแขนงนี้มุ่งศึกษากฎเกณฑ์การใช้เหตุผลการคิดอย่างมีระบบระเบียบการอ้างเหตุผลอย่างไรจึงจะสมเหตุสมผลมีหลักอะไรที่ใช้ตัดสินความมีเหตุผลวิธีการหาเหตุผลทางตรรกวิทยา

ความหมายของปรัชญาการศึกษา

      เป็นปรัชญาที่ว่าด้วยอุดมการณ์ ความเชื่อ ค่านิยมของการศึกษา นำไปสู่การกำหนดวัตถุประสงค์ เพื่อหาสาระและกระบวนการ การจัดการศึกษา เช่น การศึกษาชีวิต และกระบวนการชีวิต การศึกษาเป็นเครื่องมือทำให้มนุษย์มีความเท่าเทียมกัน

ความสัมพันธ์ระหว่างปรัชญากับการศึกษา

ปรัชญาเป็นการมุ่งศึกษาเรื่องของความจริงสูงสุดของชีวิตทั้งในโลกและจักรวาลส่วนการศึกษามุ่งศึกษาพฤติกรรมของมนุษย์และวิธีการพัฒนามนุษย์ให้มีความเจริญงอกงามมีชีวิตที่เป็นสุขดังนั้นปรัชญาและการศึกษามีจุดร่วมกันคือการกำหนดคุณค่าและรู้จักชีวิตของมนุษย์

1. ปรัชญาสารัตถนิยม

          ปรัชญานี้มีหลักการ คือ  หนทางแห่งการอนุรักษ์วัฒนธรรมทางสังคม (conservative road to  culture)   ปรัชญาสารัตถนิยม นี้ถูกต้องเสมอ จะเน้นในด้านการเรียนรู้ การสร้างวินัยในตนเอง ครูผู้สอนและผู้เรียน การศึกษามาจากครูมิใช่ผู้เรียน ครูเป็นผู้ให้นักเรียนเป็นผู้รับ หลักสูตรเน้นเนื้อหาวิชาและวิธีสอนให้นักเรียนมุ่งรับรู้และจดจำใช้การปาฐกถาเช้าไป

2. ปรัชญานิรันตรนิยม 

          ปรัชญานิรันตรนิยม  เป็นปรัชญาที่มีพื้นฐานมาจากความเชื่อมาจาปรัชญาสาขาโทมัสนิยมสมัยใหม่  ปรัชญานิรันตรนิยม เกิดจากการสนธิคำจากคำว่า “สาระ+อัตถ”  ดังนั้น ปรัชญานิรันตรนิยม คือการศึกษาถึงเนื้อหาวิชาและแก่นสาระพื้นฐานส่วนสำคัญ  ปรัชญาสารัตถนิยมมาจากพื้นฐาน 2ปรัชญา ก็คือ ปรัชญาจิตนิยมและปรัชญาสัจนิยม โรงเรียนส่งเสริมให้รู้จักคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรม เน้นระเบียบวินัยผู้สอนเป็นศูนย์กลาง ใช้วิธีการบรรยายในการรับรู้ จดจำ ใช้การออกกำลังกายในการสร้างผู้เรียนให้มีวินัย

3.ปรัชญาพิพัฒนาการนิยม

          หลักการ เชื่อว่า “หนทางก้าวหน้าไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม”  ปรัชญาพิพัฒนาการนิยม เป็นปรัชญาที่เน้นการต่อต้านแต่การศึกษาแบบดั้งเดิมที่มักจะเน้นแต่เนื้อหาท่องจำอย่างเดียว ไม่มีความคิดเป็นของตนเอง ครูเป็นผู้จัดประสบการณ์หรือกิจกรรมที่เน้นการมีส่วนรวมอยู่บนพื้นฐานและความสนใจของผู้เรียน เพื่อให้ผู้เรียนนำไปใช้ได้อย่างถูกต้องโดยเรียนรู้จากประสบการณ์ในชีวิตจริง ใช้วิธีสอนแบบปรัชญาตามหลักวิทยาศาสตร์ครูเป็นผู้ชี้แนะจัดกิจกรรม

4.ปรัชญาปฏิรูปนิยม 

          หลักการเชื่อว่า  “หนทางปฏิรูปเพื่อสร้างวัฒนธรรมใหม่”  ปรัชญาปฏิรูปนิยม ปฏิรูป คือ การบูรณะหรือการสร้างขึ้นใหม่ ปฏิรูปนิยมจึงมุ่งการปฏิรูปสังคม ขึ้นมาใหม่ เพราะถือว่าสังคมในปัจจุบันมีปัญหา ทั้งด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม และศิลปวัฒนธรรมเป็นเหตุต้องแก้ปัญหาอยู่เรื่อย ๆ จึงต้องหาทางสร้างค่านิยมและแบบแผนของสังคมขึ้นใหม่ เน้นหาค่านิยม สร้างความเสมอภาคและความเป็นธรรมอีกทั้งต้องเตรียมคนสู่สังคมใหม่พัฒนาสังคมให้ดีขึ้น ปฏิรูปนิยมมีพื้นฐานมาจากปรัชญาปฏิบัตินิยม ผสมผสานกับปรัชญาพิพัฒนาการโรงเรียนจะต้องจัดกิจกรรมอย่างอิสระ ยืดหยุ่น ผู้เรียนได้รับประสบการณ์และทักษะตามวิถีทางประชาธิปไตย

5.ปรัชญาอัตถิภาวนิยม

หลักความคิดที่สำคัญของปรัชญา

1.เน้นความสำคัญของการดำรงอยู่ (a world of existing)     

2. ความจริงหรือสัจจะ เป็นแบบอัตนัย ซึ่งปรากฏในประสบการณ์ของแต่ละคน  

2.เสรีภาพของบุคคลในการเลือกและรับผิดชอบในสิ่งที่ตนเลือก

จุดมุ่งหมายของแนวคิดนี้

แนวความคิด คือการเน้นที่ชีวิตภายในของตัวบุคคล  ให้มีความรับผิดชอบ  

ปรัชญาอัตถิภาวนิยม เป็นปรัชญาที่ให้ความสำคัญกับองค์ประกอบที่ทำให้มนุษย์มีความสมบูรณ์ยิ่ง เพราะเชื่อว่ามนุษย์มิใช่วัตถุแต่มีชีวิตจิตใจ มีความรู้สึก มีความต้องการ และมีความเป็นตัวของตัวเอง

การจัดการสิ่งแวดล้อมจึงมีผลต่อการเรียนรู้ของเด็กเป็นอย่างยิ่ง เพราะเด็กจะเรียนรู้และดูดซับประสบการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นตลอดเวลาจากสิ่งแวดล้อม ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในห้องเรียนเท่านั้น

6.พุทธปรัชญา

พุทธปรัชญา ซึ่งได้แนวคิดมาจากพระพุทธศาสนา (Buddhism) และปรัชญาการศึกษาอื่นๆ การศึกษาในพุทธปรัชญา คือ การศึกษาเพื่อให้เข้าใจความจริง เข้าใจความหมายของชีวิต ทั้งดำรงชีวิตให้สอดคล้องสัมพันธ์กับความจริงโดยใช้เหตุและผล พุทธปรัชญามีจุดมุ่งหมายจะต้องมุ่งพัฒนาโลภ โกรธ หลงให้ลดลง และพัฒนาความรู้ ความจำ นิสัยและอื่นๆในทางที่เหมาะสม เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน

7.  โรงเรียนวิถีพุทธ

         

          โรงเรียนวิถีพุทธ มีหลักการ คือ การบูรณาการหลักไตรสิขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา เน้นการฝึกให้เด็กเป็นคนที่ มีศีล มีสมาธิ มีปัญญาเป็นหลัก มุ่งจัดกิจกรรมให้เด็กฝึกการคิด การวิเคราะห์ เน้นการพัฒนาสติให้มีการเชื่อมโยงความรู้ ครูเป็นผู้เป็นผู้ฝึกหัดให้เด็กวิเคราะห์สิ่งต่างๆ ว่าดีหรือไม่ดีมีคุณหรือโทษอย่างไร

8. โรงเรียนสัตยาไส

         

          โรงเรียนสัตยาไส มีหลักเพื่อต้องการมอบความรู้ให้กับเด็ก ๆ ที่มาเรียน ไปพร้อม ๆ กับมอบความดีให้ไปด้วย โดยใช้หลักการวิถีพุทธ เช่น ให้เด็กนักเรียนนั่งสมาธิ สวดมนต์ พร้อมสอนหลักคุณธรรม ควบคู่ไปกับการเรียน ทำให้โรงเรียนสัตยาไสกลายเป็นอีกหนึ่งโรงเรียนที่พ่อแม่จำนวนมากต้องการส่งลูกให้เข้ามาเรียน โดยมีการเปิดรับนักเรียนตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ ด้วยความที่มุ่งสอนให้เด็ก ๆ เป็นคนดี มีจิตใจที่ดี บวกกับความตั้งใจของเด็ก ๆ จึงทำให้ผลการเรียนนักเรียนรุ่นก่อน ๆ ของโรงเรียนสัตยาไสเป็นนักเรียนที่มากด้วยคุณภาพ เพราะนักเรียนที่นี่สามารถสอบเอ็นทรานซ์ติดทั้ง 100% นั่นหมายความว่า ยังไม่มีนักเรียนคนใด ที่สอบไม่ติดเลยสักคน

แบบฝึกหัดบทที่2ปรัชญาการศึกษา

แบบฝึกหัดบทที่2ปรัชญาการศึกษา

1.การจัดการศึกษาที่ไม่มีปรัชญาเป็นแนวทางท่านเห็นด้วยหรือไม่อย่างไร จงอธิบาย
ตอบ ไม่เห็นด้วยเพราะการจัดการศึกษาจำเป็นต้องมีปรัชญาเพื่อช่วยกำหนดองค์ความรู้ที่มีต่อการพัฒนาวิชาชีพครูและเป็นตัวบ่งบอกถึงการจัดการศึกษาที่ได้บรรลุจุดมุ่งหมายที่วางแผนเอาไว้

2.ปรัชญากับการศึกษาท่านคิดว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างไร
จงอธิบาย
ตอบ มีความสัมพันธ์กันเพราะปรัชญาเป็นองค์ความรู้ที่เป็นจริง
จึงมีการนำปรัชญาไปใช้เป็นแนวทางการศึกษา ทำให้การศึกษามี
การพัฒนาอย่างเป็นระบบ

3.จงวิเคราะห์การจัดการศึกษาของโรงเรียนหรือหน่วยงานที่เกี่ยวกับหลักสูตรการจัดเรียนการสอนและการบริการทางการศึกษาว่ามีเรื่องอะไรบ้างที่ดำเนินการตามแนวคิดการศึกษาของปรัชญาจิตนิยมวัตถุนิยมประสบการณ์นิยม อัตภาวนิยม
ตอบ ปรัชญาจิตนิยมจะเน้นการพัฒนาความคิดและจิตใจโดยอาศัยกิจกรรมเป็นสื่อกลางปรัชญาวัตถุนิยมจะเน้นให้ผู้เรียนแสวงหาความรู้และคุ้ยเคยกับสรรพสิ่งที่อยู่รอบตัวโดยอาศัยการรับรู้ทางผัสสะปรัชญาประสบการณ์นิยมจะ
เน้นการเรียนรู้เกิดจากการทำกิจกรรมด้วยกระบวนการที่เหมาะสม
และปรัชญาอัตภาวนิยมจะเน้นให้ผู้เรียนสามารถเลือกรูปแบบการเรียนได้อย่างเสรีและอิสระ

4.จงบอกหลักการของปรัชญากลุ่มอนุรักษ์นิยมคือสารัตถนิยม
และนิรันดรนิยมเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร
ตอบ เหมือนกันเพราะจะเน้นคุณงามความดีเป็นสิ่งที่ไม่ปลี่ยนแปลงและคงทนมากกว่าทรัพย์ภายนอก

5.จงบอกหลักการของปรัชญากลุ่มเสรีนิยม(liber view) คือพิพัฒนาการนิยม(progressive)และปฏิรูปนิยม(reconstructionism) เหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร
ตอบ แตกต่างกันเพราะพิพัฒนาการนิยมจะเน้นพัฒนาผูเรียนทั้งด้านร่างกายจิตใจและสติปัญญาส่วนปฏิรูปนิยมเน้นการเรียนรู้ที่เกิดจากการลงมือปฏิบัติจริงในชีวิตประจำวัน

6.จงอธิบายว่าความดีความงามเป็นสิ่งที่วัดได้หรือไม่จงอธิบาย
ตอบ วัดได้เพราะความดีความงามสามารถวัดได้จากกระทำและเจตนาของ
ผู้กระทำได้อย่างดี

7.จงเขียนเรียงความเรื่องโลกทัศน์ของข้าพเจ้าที่มีต่ออาชีพครู
ตอบ  อาชีพครูเป็นอาชีพที่น่ายกย่องอย่างยิ่งครูเป็นแม่พิมพ์ของชาติทั้งการเรียนการสอนการเป็นแบบอย่างที่ดีให้แก่ลูกศิษย์ เป็นอาชีพที่ช่วยให้ลูกศิษย์ไปถึงความฝันโดยครูเป็นผู้ทุ่มเทและเสียสละทั้งแรงกายแรงใจให้ลูกศิษย์เป็นคนเก่งคนดีแก่สังคมเพื่อจะได้ไปพัฒนาประเทศชาติต่อไป ดิฉันมีความรู้สึกว่าอาชีพครูเป็นอาชีพที่ทรงเกียรติมากไม่ว่าจะทำไรก็ตามจะต้องคำนึงถึงลูกศิษย์เป็นหลักจึงต้องเป็นคนที่คอยชี้แนะลูกศิษย์ให้ไปในทางที่ดีที่ควรและอาชีพครูเป็นอาชีพที่ไม่สามารถคดโกงทรัพย์สินแผ่นดินได้เหมือน
บางอาชีพที่สามารถหาผลประโยชน์ได้สะดวก

8.ท่านคิดว่าปรัชญาตะวันตกที่เหมาะสมใช้เป็นแนวทางการจัดการศึกษาของไทยมากที่สุดจงอธิบาย
ตอบ ปรัชญาปฏิรูปนิยมเพราะเป็นปรัชญาที่มุ่งปฏิบัติและพัฒนาให้โรงเรียนมีบทบาทในการปฏิรูปสังคมเพื่อใช้การศึกษาสร้างสังคมที่มีความเสมอภาคและเท่าเทียบกันทุกด้าน

9.ท่านคิดว่าพุทธปรัชญาจะมาพัฒนาการศึกษาของไทยได้หรือไม่
จงอธิบาย
ตอบ พัฒนาได้เพราะพุทธปรัชญาจะช่วยสอนในการเตือนสติ
รู้จักคิดรู้จักวิเคราะห์และรู้จักผิดชอบชั่วดีเพื่อขัดเกลาจิตใจให้สูงขึ้น

10.ท่านคิดว่าปรัชญาที่จัดการเรียนการสอนโดยยึดผู้เรียนเป็นสำคัญจงบอกชื่อและอธิบายการจัดการเรียนการสอนที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญมีวิธีการจัดอย่างไรอธิบายยกตัวอย่าง
ตอบ ปรัชญาพิพัฒนาการนิยมเน้นประสบการณ์พัฒนาผู้เรียนด้านร่างกายอารมณ์และสังคมโดยอาศัยประสบการณ์และกิจกรรมที่เน้นส่วนรวมที่เป็น
พื้นฐานและความสนใจของผู้เรียนเป็นหลัก